مضرات گردو برای بدن | 12عارضه پنهان که باید بدانید!

گردو یکی از دانه‌های مغذی و مفید است که به خاطر طعم عالی و خواص شگفت‌انگیز، جایگاه ویژ‌ه‌ای در رژیم غذایی افراد به خصوص سفره‌های ایرانی دارد. تا الان همیشه از خواص گردو بسیار زیاد شنیدیم اما آیا گردو همیشه مفید است؟ با مضرات گردو برای کبد، کلیه، معده و تیروئید در این مقاله آشنا شوید و راهکارهای مصرف سالم را در طب سنتی و پزشکی بخوانید.

آیا گردو همیشه مفید است؟ بررسی علمی و واقع‌بینانه

گردو به عنوان منبعی از ویتامین‌ها و مواد معدنی مفیدی مانند اسیدهای چرب امگا 3، فیبر، آنتی‌ اکسیدان‌ها، پروتئین، فسفر و…، خواص اعجاب‌آمیزی برای سلامتی جسمی و روحی انسان‌ها دارد. با این‌حال طبق قانون کلی دنیای خوراکی‌ها، دانه مغذی گردو در صورت مصرف زیاد و در شرایط نادرست، می‌تواند عوارضی داشته باشد. بنابراین بهرمندی از خواص گردو، به مقدار مصرف، روش‌های مصرف و شرایط بدنی افراد، بستگی دارد.

خواص گردو برای کاهش سلامت قلب، مغز، کنترل وزن و… ثابت شده است اما این مجوزی برای مصرف زیاد این دانه توسط همه افراد با هر شرایط بدنی نیست. بنابراین اگر بخواهیم به سوال اول جواب واقع‌بینانه و منطقی بدهیم باید بگوییم که گردو فقط در صورت مصرف متعادل، در شرایط درست و انتخاب آگاهانه، می‌تواند مفید باشد.

مضرات گردو برای سلامتی؛ 12 نکته که باید بدانید!

بدون شک مضرات گردو و عوارض احتمالی آن، می‌تواند روی دیگر خواص آن باشد. فواید گردو این دانه را به گزینه کاملا ایمن برای همه افراد تبدیل نمی‌کند. مصرف گردو در برخی از شرایط خاص و برای بعضی از افراد، می‌تواند مشکلاتی را به وجود آورد یا مصرف زیاد آن باعث صدمات و عوارضی شود. پیشنهاد می‌دهیم با مضرات گردو در این بخش آشنا شوید تا برای گنجاندن آن در رژیم غذایی روزانه، آگاهی کافی داشته باشید.

1. ایجاد واکنش‌های آلرژیک شدید

اگر تا الان فکر کردید که فقط بادام زمینی باعث حساسیت می‌شود، باید بگوییم که سخت در اشتباه هستید. گردو یکی از آلرژی‌زا ترین دانه‌های آجیل به حساب می‌آید که می‌تواند برای افراد با سابقه حساسیت به مغزیجات، عوارض زیر را به وجود آورد:

• خارش و تورم لب، زبان و گلو
• کهیر، راش پوستی، خارش و قرمزی پوست
• مشکلات گوارشی مانند تهوع، استفراغ، دل‌درد، اسهال و…
• تنگی نفس و خس‌خس سینه
• شوک آنافیلاکسی در مواد شدید

2. مشکلات گوارشی در مصرف زیاد

گردو به عنوان منبع غنی از چربی‌های سالم و فیبر، می‌تواند مانند یک شمشیر دولبه عمل کند. یعنی همان‌طور که چربی و فیبر زیاد می‌تواند باعث تنظیم حرکات روده شود، در صورت مصرف بیش‌ازحد، باعث عوارضی مانند نفخ، سوهاضمه، دلدرد، دلپیچه، اسهال، حالت تهوع و تحریک معده در افراد دارای رفلاکس معده یا سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) می‌شود.

تحقیقات علمی نشان می‌دهد که در صورت مصرف به یکباره و با حجم زیاد گردو، گوارش تحریک خواهد شد.

3. افزایش وزن ناخواسته

 از دیگر خواص این دانه می‌‎توان به غنی بودن از ویتامین‌ها و مواد معدنی مفیدی مانند پروتئین، اسیدهای چرب مفید و فیبر اشاره کرد که باعث کنترل اشتها می‌شود، ولی از کالری بالای گردو نمی‌توان چشم‌پوشی کرد. مصرف زیاد گردو در افراد مستعد به چاقی با تحرک کم، باعث افزایش وزن و تجمع چربی در ناحیه شکم و پهلو می‌شود.

بنابراین اگر به تناسب اندام خود اهمیت می‌دهید یا برنامه‌ رژیم لاغری دارید، به مقدار مصرف گردو و کالری آن، توجه بیشتری داشته باشید.

4. تداخل دارویی

گردو می‌تواند با برخی داروها مانند داروی ضدانعقاد خون (وارفارین و آسپرین)، داروهای فشارخون، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی ( NSAIDs)، داروهای ضدصرع و تشنج و…تداخلاتی ایجاد کرده یا اثر داروها را کاهش دهد. بنابراین توصیه می‌شود در صورت داشتن بیماری‌های مزمن و مصرف دارو، قبل از گنجاندن گردو در رژیم غذایی روزانه، با پزشک مشورت کنید.

5. تورم گلو و زخم‌های دهانی

از دیگر عوارض گردو می‌توان به تحریک بافت نرم دهان در افراد با سیستم ایمنی ضعیف دهانی یا دارای حساسیت، اشاره کرد. برخی از افراد در صورت مصرف مداوم و زیاد گردو دچار عوارضی مانند آفت، خشکی، ترک گوشه‌های لب، سوزش در نوک زبان، خارش و سوزش دهان می‌شوند. همچنین ترکیبات موجود در گردو می‌تواند التیام زخم‌های دهانی را طولانی‌تر کند.

6. ریسک سنگ کلیه در برخی افراد

اگزالات ماده‌ای است که در صورت ترکیب با کلسیم در بدن، منجر به تشکیل سنگ کلیه اگزالات (شایع‌ترین نوع سنگ کلیه) می‌شود. گردو نیز مانند بادام، اسفناج، چای سیاه و… از منابع اگزالات به حساب می‌آید. بنابراین در صورت مصرف زیاد گردو در افراد مستعد به سنگ کلیه، اگزالات اضافی از بدن خارج نشده و با ته‌نشین شدن در کلیه‌ها، باعث تشکیل سنگ کلیه می‌شود.

7. احتمال کپک و آفلاتوکسین در گردوهای ناسالم

بدون شک مسمومیت با کپک و سم آفلاتوکسین، می‌تواند خطرناک‌ترین عوارض گردو به حساب آید. گردو به خاطر داشتن چربی زیاد، مستعد کپک زدن است و در صورت نگهداری نادرست، به راحتی فاسد می‎‌شود. کپک‌ها می‌توانند روی گردو رشد کرده و سم بسیار خطرناک آفلاتوکسین را به وجود آورند. آفلاتوکسین یه عنوان یک سم سرطان‌زا (به خصوص سرطان کبد)، باعث اختلال در عملکرد کبد و تضعیف سیستم ایمنی شده و عوارض بسیار خطرناکی را برای افراد حساس مانند کودکان و زنان باردار به وجود می‌آورد.

خبر بد اینکه آفلاتوکسین به خاطر بافت چرب گردو، در مواقعی بدون نشانه و علامت است. بنابراین برای کاهش عوارض گردو، حتما برای خرید گردو به فروشگاه‌های معتبری مانند آجیل فروشی منوچهری با کنترل کیفی عالی، اطمینان کنید. همچنین پس از خرید گردو، با کمک مقاله نگهداری گردو در خانه، از این دانه، به خوبی محافظت کنید.

8. حساسیت پوستی یا تماسی در برخی افراد

شاید ندانید که حساسیت پوستی و تماسی می‌‌تواند یکی از مضرات گردو به حساب آید. ژوگلون به عنوان یک ترکیب طبیعی در گردو می‌تواند باعث تحریک پوست افراد شود. تماس مستقیم با پوست سبز گردو تازه، برگ درخت گردو، روغن گردو و گرد و غبار آن، می‌تواند باعث درماتیت تماسی با علائمی مانند خارش شدید، قرمزی پوست، تاول‌های کوچک، التهاب و پوسته شدن شود.

9. مضرات گردو برای معده

مصرف گردو به صورت ناشتا یا به مقدار زیاد، می‌تواند در برخی افراد با معده‌ حساس و ضعیف، باعث بروز مشکلاتی مانند احساس سنگینی، نفح، بادگلو، اسهال، دلپیچه و… شود. همچنین چربی بالای گردو با شل کردن اسفنکتر پایین مری، باعث برگشت اسید معده (رفلاکس) شده و احساس سوزش یا ترش کردن را در افراد مبتلا به رفلاکس معده GERD تشدید می‌کند.

10. مضرات گردو برای تیروئید

تحقیقات علمی بسیاری نشان می‌دهد که مصرف مواد غذایی سرشار از فیبر، آهن، کلسیم و چربی مانند گردو می‌تواند تداخل دارویی با قرص تیروئید ایجاد کند. همزمانی مصرف گردو با داروی لووتروکسین (داروی تیروئید) می‌تواند جذب دارو را کاهش داده و باعث پایین ماندن سطح همورمون تیروئید در خون شود. بنابراین در صورت مصرف این دارو، حداقل تا 4 ساعت بعد، گردو مصرف نکنید.

11. مضرات گردو برای کلیه

در بیماری پیشرفته کلیوی، بدن قادر به دفع کامل فسفر و پتاسیم نیست و مصرف گردو به عنوان منبعی از این دو ماده معدنی، می‌تواند باعث بیماری‌های هایپرفسفاتمی (فسفر زیاد در خون) یا هایپرکالمی (پتاسیم بالا در خون) شود. همچنین چربی زیاد گردو باعث افزایش فشار کاری کلیه‌ها شده و باعث پیشرفت بیماری نارسایی کلیه می‎‌شود. بنابراین قبل از مصرف متعادل گردو، در صورت داشتن بیماری کلیوی، با پزشک خود مشورت کنید.

12. مضرات گردو برای کبدچرب و سنگ کیسه صفرا

درصد بالایی از گردو را چربی‌های مفیدی مانند امگا 3 و امگا 6، تشکیل می‌دهند اما مصرف زیاد این دانه، باعث افزایش بار چربی بدن شده و برای افراد با مشکلات کبدی مانند کبد چرب یا سنگ کیسه صفرا، مشکلاتی مانند تشدید بیماری، التهاب بیشتر و پیشرفت بیماری را به وجود می‌آورد.

عوارض و مضرات گردو برای گروه‌های خاص

عوارض و مضرات گردو می‌تواند برای برخی افراد با شرایط ویژه مانند زنان باردار، کودکان، سالمندان و افراد دیابتی، مهم‌تر و حساس‌تر باشد.

1. عوارض گردو برای زنان باردار

گردو به عنوان یک ابرغذای مفید در رژیم غذایی بارداری، باعث سلامتی مادر و رشد بهتر جنین می‌شود. اما در صورت مصرف زیاد و یا داشتن سابقه حساسیت به مغزیجات در زنان باردار، باعث واکنش‌های آلرژیک شدیدتر خواهد شد. همچنین مصرف زیاد گردو با معده خالی در بارداری، می‌تواند مشکلات گوارشی به وجود آورد. از دیگر عوارض گردو برای زنان باردار می‌توان به تداخل دارویی و افزایش وزن زیاد در صورت مصرف نامتعادل از گردو، اشاره کرد.

توصیه مهم: مصرف گردو در بارداری، در صورت نداشتن سابقه حساسیت و رعایت تعادل، مشکلی ندارد. همچنین به علت حساسیت زیاد دوران بارداری، مشورت با پزشک را قبل از گنجاندن گردو در رژیم غذایی، جدی بگیرید.

2. عوارض گردو برای کودکان زیر 2 سال

بافت سفت و اندازه کوچک گردو می‌تواند باعث افزایش ریسک خفگی در کودکان زیر 2 سال شود. همچنین به دلیل عدم تکامل سیستم ایمنی و دستگاه گوارش، برخی کودکان برای مصرف گردو با واکنش‌های آلرژیک و حساسیت گوارشی روبه‌رو می‌شوند.

توصیه مهم: بعد از مشورت با پزشک، از یک‌سالگی، مصرف گردو در کودکان را با مقدار کم و به شکل پودر شده، شروع کنید.

3. عوارض گردو برای سالمندان

سالمندان به دلیل حساسیت بیشتر در گوارش، در هضم مقادیر زیاد گردو، دچار مشکلاتی مانند سوهاضمه، نفخ، سوزش سردل و رفلاکس می‌شوند. همچنین پوست حساس سالمندان مخصوصا باغداران یا کارگرانی که با برگ درخت گردو و پوست سبز گردو تازه در تماس هستند، در معرض التهاب پوستی بیشتری قرار می‌گیرد. خوردن گردو به دلیل مصرف زیاد دارو در سالمندان، می‌تواند باعث تداخل دارویی شود.

توصیه مهم: سالمندان برای گنجاندن گردو در رژیم غذایی، با پزشک خود مشورت کرده و از این دانه به مقدار کم مصرف کنند. گردو را برای هضم بهتر، خرد کرده و در کنار آب کافی و غذاهای سبک،مصرف شود.

4. عوارض گردو برای افراد دیابتی یا دارای اضافه وزن

کالری بالای گردو در صورت مصرف بیش‌ازحد، می‌تواند با افزایش وزن و بی‌ثباتی در قندخون، مشکلاتی را برای دیابت به وجود آورد. همچنین مصرف زیاد گردو می‌تواند با داروهای دیابت یا انسولین، تداخل ایجاد کرده و باعث هیپوگلیسمی (کاهش غیرطبیعی قندخون) یا هایپرگلیسمی (افزایش غیرطبیعی قندخون) شود.

توصیه مهم: در صورت داشتن اضافه وزن یا دیابت نوع دو، در مصرف گردو اعتدال را رعایت کرده و قبل از مصرف مداوم آن، با پزشک مشورت کنید.

مضرات گردو از دیدگاه پزشکی و طب سنتی

تا این‌جای مقاله به بررسی و معرفی مضرات گردو از دیدگاه پزشکی پرداختیم که به طور خلاصه شامل آلرژی و حساسیت، مشکلات گوارشی، افزایش ریسک سنگ کلیه، تداخل دارویی و افزایش وزن می‌شود. حالا در این بخش به مضرات گردو از دیدگاه طب سنتی می‌پردازیم.

عوارض گردو در طب سنتی

خواص گردو در کنار داشتن طبع گرم و خشک، باعث شده تا این آجیل در طب سنتی، جایگاه ویژه‌ای داشته باشد. اما همین طبع گرم و خشک می‌تواند پاشنه آشیل گردو به حساب آید. مصرف زیاد گردو باعث افزایش گرمی بدن شده و با برهم زدن تعادل بدن، عوارضی مانند جوش، دمل، التهاب، تورم، خشکی پوست و دهان به همراه بی‌خوابی را به وجود می‌آورد.

همچنین مصرف زیاد گردو در کنار مواد غذایی سرد مانند ماست و دوغ، باعث افزایش بلغم بدن و سختی در هضم شده و سنگینی، کسالت و سردرد را در پی خواهد داشت.

توصیه مهم: در طب سنتی، برای ایجاد تعادل در بدن، به مصرف متعادل گردو در کنار مصلحاتی مانند عسل، آبلیموی تازه، شیره انگور و زنجبیل توصیه می‌شود.

مضرات خوردن گردو به تنهایی

خوردن گردو به تنهایی و بدون غذا یا نوشیدنی‎‌، می‌تواند فرآیند هضم را طولانی‌تر کرده و باعث ایجاد مشکلات گوارشی مانند احساس سنگینی، نفخ و رفلاکس معده شود. بنابراین توصیه می‌شود از خوردن گردو به تنهایی و با معده خالی دوری کرده و برای هضم بهتر و بهرمندی از خواص گردو، این آجیل را به صورت خرد شده و در کنار مواد غذایی سبک مانند میوه یا سالاد مصرف کنید.

ترکیب خطرناک؟ بررسی مضرات پنیر و گردو

مگر می‌شود ایرانی باشید و از خوردن نان داغ با پنیر و گردو لذت نبرده باشید! اما این ترکیب جادویی و مقوی می‌تواند برای بعضی از افراد، مشکلات و عوارضی را به وجود آورد که در این بخش با مضرات پنیر و گردو آشنا می‌شوید.

• گردو و پنیر، چربی و کالری بالایی دارند که باعث سنگینی معده، نفخ و سوهاضمه می‌شود.
• بعضی از پنیرها، نمک بالایی دارند که در صورت مصرف با چربی گردو، باعث بروز مشکلاتی برای افراد با فشارخون بالا یا بیماران کلیوی می‌شود.
• ترکیب حساسیت لبنیات و آلرژی آجیل، می‌تواند باعث افزایش ریسک واکنش‌های آلرژیک شود.
• مصرف پروتئین لبنیات با چربی گردو، فرآیند هضم را سخت می‌‌کند.

پیشنهاد مهم: در صورت داشتن مشکلات گوارشی، ترکیب پنیر کم‌چرب و کم‌نمک با گردو را به مقدار کم محدود کرده و در صورت امکان همراه با سبزیجات تازه مصرف کنید.

چطور گردو بخوریم که ضرری نداشته باشد؟

خواص و طعم فوق‌العاده گردو، ارزش این را دارد که در مصرفش اندکی دقت به خرج دهید تا علاوه بر بهرمندی از خواص گردو، مضرات و عوارض احتمالی آن را به حداقل برسانید:

• تعادل را حفظ کنید تا همیشه سالم بمانید! مقدار مجاز مصرف گردو برای هرکس براساس شرایط بدنی، متفاوت بوده که توسط پزشک متخصص تعیین می‌شود. با این‌حال مصرف روزانه 3 تا 5 عدد گردو برای بزرگسالان سالم، بلامانع است.
• از مصرف گردو با معده خالی و به تنهایی دوری کنید. گردو را در کنار غذاهای سبک مثل میوه، سالاد و سبزی مصرف کرده تا راحت‌تر هضم شود.
• بین مصرف دارو و گردو، حداقل 2 تا 4 ساعت فاصله بگذارید.
• برای خرید گردو، سالم و تازه بودن را در اولویت قرار دهید. از مصرف گردوی کپک‌زده، شدیدا خودداری کنید.
• برای کمک به هضم راحت‌تر، می‌توانید گردو را به صورت پودر یا خرد شده مصرف کنید.
• برای تعادل بدن و کاهش گرمی، گردو را با مصلحاتش مانند عسل، آبلیموی تازه، شیره انگور و زنجبیل مصرف کنید.
• برای کاهش رسوب اگزالات و مواد معدنی در کلیه‌ها، همراه گردو، آب کافی بنوشید.
• اگر بعد از خوردن گردو، حالتان بد شد یا علائم آلرژی را مشاهده کردید، سریعا به پزشک مراجعه کنید.
• برای اولین امتحان گردو در کودک بالای یکسال بعد از مشورت با پزشک، از مقدار کم شروع کرده و به واکنش‌های بدن کودک دقت کنید.
• اگر کارتان باغداری یا کارگری است و با درخت گردو یا پوست گردو تازه، در تماس هستید، برای جلوگیری از حساسیت پوستی، از دستکش استفاده کرده و پس از اتمام کار، دست‌ها و صورت خود را بشویید.

در نهایت، گردو را هوشمندانه بخوریم؛ سلامت همیشه در تعادل است!

گردو یک ابرخوراکی خوشمزه و مفید است ولی این به معنی مجاز بودن برای استفاده زیاد نیست! هر ماده غذایی مفیدی در صورت مصرف زیاد و نادرست، می‌تواند در شرایط خاص، مشکلاتی را به وجود آورد. در این مقاله سعی کردیم شما را با مضرات گردو برای همه افراد آشنا کنیم، تا ضمن بهرمندی از خواص گردو، با انتخاب آگاهانه و مصرف متعادل، عوارض گردو را به حداقل برسانید.

سوالات متداول: